Ngành MICE lạc quan nhất trong 5 năm, nhưng chi phí cũng tăng cùng lúc: điều doanh nghiệp Việt cần đọc kỹ trong dự báo 2026

85% người làm trong ngành hội nghị và sự kiện nói họ lạc quan hoặc rất lạc quan về năm 2026, tăng từ 74% của năm trước, mức lạc quan cao nhất trong năm năm. Đây là kết quả từ báo cáo dự báo thường niên lần thứ 15 của American Express Global Business Travel, khảo sát 601 chuyên gia tại tám quốc gia, công bố đầu tháng Mười.

Cùng lúc đó, 71% người được khảo sát dự đoán chi phí sẽ tiếp tục tăng, và chi phí mỗi người tham dự dự kiến tăng trung bình 6% trong năm tới. 38% xem chi phí leo thang là thách thức lớn nhất của năm 2026. Hai con số này, lạc quan cao nhất năm năm và chi phí tăng cao, xuất hiện trong cùng một báo cáo, cùng một năm.

Lạc quan và chi phí tăng không mâu thuẫn, chúng mô tả hai thứ khác nhau

Thoạt nhìn, một ngành vừa lạc quan nhất trong nửa thập kỷ vừa lo chi phí tăng mạnh nghe có vẻ nghịch lý. Nhưng hai chỉ số này đang đo hai biến khác nhau. Lạc quan đo kỳ vọng về khối lượng công việc, ngân sách được phê duyệt, và vai trò của ngành trong chiến lược doanh nghiệp. Chi phí tăng đo áp lực giá cả đầu vào, chủ yếu đến từ giá thực phẩm, đồ uống và lạm phát lương nhân sự phục vụ. Một ngành có thể lạc quan về khối lượng công việc trong khi vẫn lo lắng về việc liệu ngân sách có đủ mua được chất lượng tương đương năm trước hay không.

88% người khảo sát dự đoán ngân sách sự kiện của họ sẽ tăng trong năm 2026, trong đó 5% dự đoán tăng mạnh, 36% tăng, 47% tăng nhẹ. Nhưng ngân sách tăng không tự động nghĩa là mua được nhiều hơn. Khi chi phí mỗi người tham dự tăng 6%, một phần đáng kể của mức tăng ngân sách chỉ đang bù đắp cho lạm phát giá, không phải mở rộng quy mô hay nâng cấp trải nghiệm. Đây là phần dễ bị bỏ sót khi doanh nghiệp đọc một dòng tiêu đề kiểu “ngân sách sự kiện tăng” mà không hỏi thêm tăng để làm gì.

Lạm phát trong ngành sự kiện vốn có đặc điểm riêng, khác với lạm phát tiêu dùng thông thường. Giá thực phẩm và đồ uống phục vụ hội nghị thường tăng nhanh hơn giá bán lẻ cùng loại, vì nhà cung cấp phục vụ sự kiện phải đảm bảo chất lượng đồng đều cho hàng trăm hoặc hàng nghìn suất ăn cùng lúc, cộng thêm chi phí nhân sự phục vụ theo ca cao điểm. Lương nhân sự thi công và hậu cần sự kiện cũng chịu áp lực tăng riêng, vì đây là nhóm lao động thời vụ, cạnh tranh trực tiếp với các ngành dịch vụ khác đang phục hồi sau giai đoạn thiếu hụt lao động hậu đại dịch. Hai yếu tố này cộng lại giải thích vì sao chi phí mỗi người tham dự có thể tăng nhanh hơn chỉ số giá tiêu dùng chung của một quốc gia trong cùng giai đoạn.

Một điểm dữ liệu khác trong báo cáo giải thích phần nào vì sao ngành vẫn giữ được lạc quan giữa áp lực chi phí. 50% chuyên gia hiện đã tích hợp trí tuệ nhân tạo xuyên suốt quy trình lập kế hoạch và vận hành sự kiện, từ việc chọn địa điểm, dự báo số lượng tham dự, đến tối ưu hóa logistics. Phần tiết kiệm từ tự động hóa những khâu vận hành này đang được một số đơn vị tổ chức sự kiện tái đầu tư vào trải nghiệm tham dự, thay vì giữ lại như lợi nhuận. Nói cách khác, AI không làm chi phí nguyên liệu đầu vào giảm, nhưng nó mở ra khoảng trống ngân sách ở phần vận hành để bù lại áp lực giá ở phần nguyên liệu.

Thị trường MICE Việt Nam đang tăng trưởng trên giấy, nhưng đó là một con số khác

Thị trường MICE Việt Nam được định giá 7,71 tỷ đô la năm 2026, dự kiến đạt 10,31 tỷ đô la vào năm 2031, tương đương tốc độ tăng trưởng kép gần 6% mỗi năm. Riêng mảng du lịch MICE được dự báo tăng trưởng 12-15% mỗi năm, một trong những phân khúc du lịch tăng nhanh nhất cả nước. Đà Nẵng đặt mục tiêu đón gần 93.000 lượt khách MICE trong năm 2026, tăng khoảng 12% so với năm trước.

Những con số này mô tả quy mô thị trường, không mô tả hiệu suất vận hành của từng đơn vị tổ chức sự kiện bên trong thị trường đó. Thị trường tăng trưởng 6% mỗi năm không có nghĩa doanh thu hay biên lợi nhuận của một agency cụ thể cũng tăng 6% mỗi năm, đặc biệt khi chi phí vận hành toàn cầu, từ nhân sự đến dịch vụ ăn uống, cũng đang tăng cùng tốc độ hoặc nhanh hơn. Một thị trường mở rộng về quy mô trong khi biên lợi nhuận của từng người chơi trong đó bị siết lại bởi chi phí đầu vào là một kịch bản hoàn toàn có thể xảy ra, và báo cáo của Amex GBT, dù khảo sát chủ yếu ở các thị trường phát triển, mô tả chính xác áp lực giá cả đó.

So sánh với Singapore cho thấy tốc độ tăng trưởng không nhất thiết tỷ lệ nghịch với chi phí cao. Thị trường MICE Singapore được định giá 5,25 tỷ đô la năm 2026, dự kiến đạt 9,85 tỷ đô la vào năm 2033, tốc độ tăng trưởng kép 9,4% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức gần 6% của Việt Nam, dù Singapore vốn là một trong những thị trường MICE có chi phí tổ chức thuộc nhóm cao nhất châu Á. Singapore Tourism Board theo đuổi tầm nhìn Tourism 2040, đặt mục tiêu tăng gấp ba doanh thu MICE thông qua các sự kiện quy mô lớn, có tác động cao, cùng với đầu tư liên tục vào hạ tầng, thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ. Tăng trưởng ở đây đến từ việc nâng chất lượng và quy mô sự kiện, không phải từ việc giữ chi phí ở mức thấp để thu hút khách hàng nhạy cảm về giá.

Doanh nghiệp Việt Nam đặt ngân sách MICE cho năm 2026 nên đọc hai lớp dữ liệu này cùng nhau. Lớp thứ nhất là quy mô thị trường đang mở rộng, một tín hiệu tích cực cho nhu cầu tổ chức sự kiện và cho các nhà cung cấp dịch vụ. Lớp thứ hai là áp lực chi phí đầu vào đang tăng trên phạm vi toàn cầu, phần lớn do giá thực phẩm, đồ uống và nhân sự, những yếu tố không nằm ngoài vùng ảnh hưởng của thị trường Việt Nam dù không được đo trực tiếp trong khảo sát của Amex GBT. Một doanh nghiệp lập ngân sách sự kiện cho năm 2026 dựa hoàn toàn trên mức chi của năm 2025, không điều chỉnh theo áp lực giá, nhiều khả năng sẽ phải cắt giảm hạng mục nào đó giữa chừng, hoặc chấp nhận một sự kiện chất lượng thấp hơn kỳ vọng ban đầu.

Cách đọc hai lớp dữ liệu này có thể cụ thể hóa thành một bước thực hành đơn giản khi lập ngân sách. Thay vì lấy ngân sách sự kiện năm trước và cộng thêm một tỷ lệ tăng tùy ý, một doanh nghiệp nên tách riêng phần chi phí cố định, chủ yếu là địa điểm, ăn uống và nhân sự thi công, khỏi phần chi phí linh hoạt dành cho trải nghiệm, nội dung và sáng tạo. Phần chi phí cố định cần được điều chỉnh theo mức lạm phát giá thực tế của ngành, ước tính quanh 6% theo dữ liệu toàn cầu, trước khi phân bổ phần ngân sách còn lại cho những hạng mục thực sự tạo ra khác biệt về trải nghiệm. Nếu không tách riêng hai phần này, một ngân sách tăng trên giấy vẫn có thể dẫn đến một sự kiện kém hơn năm trước, vì toàn bộ phần tăng thêm đã bị phần chi phí cố định hấp thụ hết trước khi chạm đến phần trải nghiệm.

Phần quan trọng nhất của một dự báo không phải con số lạc quan

Một báo cáo dự báo ngành thường được trích dẫn bằng dòng tiêu đề dễ nhớ nhất, trong trường hợp này là mức lạc quan cao nhất năm năm. Nhưng dòng tiêu đề đó chỉ có giá trị hành động khi đọc cùng với áp lực chi phí đi kèm nó. Với một doanh nghiệp Việt Nam đang lập kế hoạch ngân sách sự kiện cho năm tới, con số đáng chú ý hơn không phải 85% lạc quan, mà là 6% chi phí mỗi người tham dự dự kiến tăng, và câu hỏi liệu phần ngân sách tăng thêm của doanh nghiệp mình có đang thực sự mua thêm giá trị, hay chỉ đang bù đắp cho một mức giá đã khác so với năm ngoái.